Mübadelenin Gücü: Kojin Karatani’de Kapitalizm ve Karşı Hareketler / The Power of Exchange: Capitalism and Counter Movements in Kojin Karatani

Mustafa Demirtaş

Öz


Bu çalışmada, toplumsal formasyonların tarihini mübadele tarzları perspektifinden yeniden ele alan Kojin Karatani’nin felsefi ve politik görüşleri üzerine düşünmeyi deneyeceğiz. Karatani’ye göre kapitalizm, sermaye-ulus-devlet üçlüsüyle işleyen bir sistemdir; kapitalizmi anlamak ve ona karşı çıkmak için bu üçlüyü dikkate almamız gerekir. Bu çalışmada, sermayeye karşı girişilecek her eylemin devleti ve ulusu da karşısına alması gerektiğini belirten Karatani’nin kapitalizme ve ona karşı hareketlere dair görüşlerini inceleyeceğiz. Kapitalist ulus-devlet, oluşturduğu üçlü yapı sayesinde insanlığı geri dönülemez bir felakete sürüklediğinden bu felaketten çıkmak için Karatani’nin sunduğu imkânları ele alacağız. Siyasal ve sosyal düşüncede toplumsal formasyonların tarihi genellikle üretim kavramı etrafında düşünülür. Toplumsal formasyonların tarihini üretim kavramı yerine mübadele tarzları üzerinden düşünen Karatani’nin siyasal ve sosyal düşüncede farklı bir yerde durduğunu ileri süren bu çalışma, mübadele tarzları üzerinde duran Karatani perspektifinin sermaye birikim süreçlerine karşı çıkmaya çalışan toplumsal hareketler ve mücadele pratikleri açısından sonuçları olduğunu iddia eder. Bu iddia etrafında, bir yandan Karatani’nin sermaye-ulus-devleti aşmada ortaya koyduğu yaklaşımı sistemli ve eleştirel bir şekilde irdeleme fırsatı yakalar. Diğer yandan, üretimden ziyade mübadele tarzlarına odaklanmanın daha eşitlikçi ve özgürlükçü bir yaşam yaratmaya katkısını ortaya koyar.


Anahtar Kelimeler


Mübadele, kapitalizm, ahlak, direniş, tüketim.

Tam Metin:

PDF

Referanslar


Balibar, É. (2003). Marx’ın felsefesi (Ö. Laçiner, Çev.). İstanbul: İletişim Yayınları.

Graeber, D. (2012). Anarşist bir antropolojiden parçalar (B. Kurtege-Sefer, Çev.). İstanbul: Boğaziçi Üniversitesi Yayınları.

Kant, I. (2015). Ahlak metafiziğini temellendirme. N. Bozkurt (Ed.). Seçilmiş yazılar içinde (s. 225-309). (N. Bozkurt, Çev.). İstanbul: Sentez Yayınları.

Kant, I. (2015a). Sürekli (ebedi) barış üstüne felsefi bir deneme. N. Bozkurt (Ed.). Seçilmiş yazılar içinde (s.323-354). (Çev. N. Bozkurt). İstanbul: Sentez Yayınları.

Kant, I. (2022). Aydınlanma nedir? Sorusunun yanıtlanması. A. Gelmez (Ed.). Politik yazılar içinde (s.39-49). (A. Gelmez, Çev.). Ankara: Dipnot Yayınları.

Kant, I. (2022a). Dünya yurttaşlığı amacı taşıyan evrensel bir tarih idesi. A. Gelmez (Ed.). Politik yazılar içinde (21-38). (A. Gelmez, Çev.). Ankara: Dipnot Yayınları.

Karatani, K. (2008). Transkritik: Kant ve Marx üzerine. (E. Ünal, Çev.). İstanbul: Metis Yayınları.

Karatani, K. (2008a). Revolution & Repetition. Umbr(a), s. 133-146.

Karatani, K. (2008b). Beyond capital-nation-state. Rethinking marxism: A journal of economics, Culture & Society, 20: 569-595.

Karatani, K. (2010). Metafor olarak mimari: Dil, sayı, para. (B. Yıldırım, Çev.). İstanbul: Metis Yayınları.

Karatani, K. (2011). Derinliğin keşfi: modern Japon edebiyatının kökenleri. (D. Ç. Güven &İ. Öner, Çev.). İstanbul: Metis Yayınları.

Karatani, K. (2012). Critique is impossible without moves: An interview of Kojin Karatani by Joel Wainwright, Dialogues in human geography, 2(1), 30-52.

Karatani, K. (2013). Tarih ve tekerrür. (E. Ünal, Çev.). İstanbul: Metis Yayınları.

Karatani, K. (2014). Etiksiz ekonomi politikası kördür, Ahmet Öz ile söyleşi, (E. Öncül, Çev.). Cogito. 79, 201-218.

Karatani, K. (2016). Capital as spirit, Crisis & Critique, 3, 167-189.

Karatani, K. (2017). Dünya tarihinin yapısı: Üretim tarzlarından mübadele tarzlarına. (A. Karatay, Çev.). İstanbul: Metis Yayınları.

Karatani, K. (2017a). Nation and aesthetics. (J. E. Abel &D. H. Tsen & H. Yoshikuni, Çev.). New York: Oxford University Press.

Karatani, K. (2018). Neoliberalism as a historical stage. Global discourse, 1-17.

Karatani, K. (2018a). İzonomi ve felsefenin kökenleri. (A. N. Bingöl, Çev.). İstanbul: Metis Yayınları.

Marx, K. (1999). Grundrisse I: Ekonomi politiğin eleştirisinin temelleri. (A. Gelen, Çev.). Ankara: Sol Yayınları.

Marx, K. (2018). Kapital I: Ekonomi politiğin eleştirisi. (M. Selik & N. Satlıgan, Çev.). İstanbul: Yordam Yayınları.

Strayer, R., J. (2020). Modern devletin kökenleri. (E. Candan, Çev.). İstanbul: Say Yayınları.

Žižek, S. (2004). The Parallax view, New left review, 25, 121-134.


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.


Telif Hakkı (c) 2023 Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi

Lisans URL: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/legalcode

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.