Toulmin’in Kıyas Eleştirisi Üzerine Bir İnceleme / A Treatise on Toulmin’s Critique of Syllogism
Öz
Toulmin kendi argüman modelini oluştururken kıyasa yönelik bazı eleştiriler gündeme getirmektedir. Kıyasın mantık adı altında sadece teorik ve zihinsel bir hesaplama aracına dönüşmesi; kıyasın pratik alanlarda kullanılmaması; kıyası oluşturan ögelerdeki belirsizlikler; kıyasın geleneksel okunuş biçimi; kıyastaki öncüllerin varlıksal içerim bildirip bildirmemesi; kıyasın alan belirsizliği, bütün bunlar söz konusu eleştirilerin en dikkat çekici olanlarıdır. Ancak Toulmin kıyası eleştirirken Aristoteles’in kıyas anlayışını yanlış anlamış görünmektedir. Çünkü o, söz konusu eleştirilere alternatif olarak özellikle retorik model üzerine yoğunlaşsa da, Aristoteles’in felsefesinde kendisine önemli işlevler atfedilen diyalektik kıyasları konu edinmemekte ve analitik kıyasları yeterince açık hale getirmemektedir. Diğer taraftan, Toulmin’in kendi argüman modeli kıyastan pek çok etkilenim içermektedir. Bununla birlikte, Aristoteles’in retoriğindeki pek çok kapalı nokta Toulmin’in kıyas hakkındaki tartışmaları sayesinde aydınlanmaktadır. Bu bakımdan, Toulmin’in söz konusu eleştirilerini tartışmaya açmak kıyasa yönelik geleneksel bakış açısını sorgulamaya ve belki de değiştirmeye ve geliştirmeye yönelik önemli bir potansiyel içermektedir. Netice olarak biz filozofun eleştirilerinin sadece kıyasın değil aynı zamanda argümanın da daha iyi anlaşılmasına önemli katkılar sağladığını iddia ediyoruz.
Anahtar Kelimeler
Tam Metin:
PDFReferanslar
Abelson, R. (1961). In defence of formal logic. Philosophy and Phenomenological Research, 21, (3), 333-346.
Akbay, Y. E. (2020). Sextus Empiricus ve skeptik akıl kullanımı. Turgut Akyüz (Ed.), Akıl kitabı 4 içinde (57-112). İstanbul: Ravza Yayınları.
Aristoteles. (1998). Nikomakhos’a etik (S. Babür, Çev.). Ankara: Ayraç Yayınevi.
Başok Diş, S. (2017). Bernard Williams düşüncesinde Antik Grekler ve ahlaki ilerlemecilik. Ethos: Felsefe ve Toplumsal Bilimlerde Diyaloglar, 10 (1), 68-85.
Hamby, B. (2012). Toulmin’s “analytic arguments”. Informal Logic, 32 (1), 116-131.
Hasırcı, N. (2010). İbn Teymiyye’nin mantık eleştirisi. Ankara: Araştırma Yayınları.
Keith, W. & Beard, D. (2008). Toulmin's rhetorical logic: what's the warrant for warrants? Philosophy & Rhetoric, 41 (1), 22-50.
Toulmin, S. (1972). Human understanding (Vol. I). Oxford: Clarendon Press.
Toulmin, S. (1976). Knowing and acting – An invitation to philosophy. New York: Macmillan Publishing.
Toulmin, S. (1992). Cosmopolis – The hidden agenda of modernity. Chicago: The University of Chicago Press.
Toulmin, S. (2003b). Return to reason. Cambridge: Harvard University Press.
Toulmin, S. E. (2003a). The uses of argument. Cambridge: Cambridge University Press.
Toulmin, S., Rieke, R. & Janik, A. (1984). An introduction to reasoning. New York: Macmillan Publishing.
Yeşil, M. (2020). Kategori ve metafor. İstanbul: Litera Yayıncılık.
Yeşil, M. (2022). Toulmin’in Argüman Modeli. Beytulhikme – An International Journal of Philosophy, 12 (1), 261-296).
Refback'ler
- Şu halde refbacks yoktur.
Telif Hakkı (c) 2022 Mustafa Yeşil
Lisans URL: https://creativecommons.org/licenses/by-nc/2.0/