Disiplin ve Ceza’nın Saç Metaforu Üzerinden Neş’e Erdok Resimlerine Yansıması / Reflection of Discipline and Punishment on Neş'e Erdok Paintings Through Hair Metaphor

Hazal Orgun

Öz


Dünya nüfusunun yarısını oluşturan kadınlar, dünyanın neredeyse tamamında toplumsal cinsiyet kalıplarına bağlı ayrımcılıklarla, baskılarla mücadele etmektedir. Bu baskıların en yoğun olduğu unsurlardan biri ise görünüşleri üzerine oluşmuş beklentilerdir. Dergi kapaklarına yakışır incecik fizikler ve bu “mükemmel” bedenleri süsleyen uzun saçlar en genel güzellik kalıpları olarak karşımıza çıkmaktadır. Uzun saç ve kadın binlerce yıl içerisinde öyle özdeşleştirilmiştir ki kadının kısa saçlı olması ya da erkeğin uzun saçlı olması doğal olmayan bir görünüm olarak görülmüştür. Neş’e Erdok, Disiplin ve Ceza isimli serisinde, kadının saçı ile ilgili toplumun söz söylemesi üzerine durmuştur. Sanatçı, tarihsel ve dini kökenleri bulunan, kadınların saçları üzerinden cezalandırılmaları temasını kendisine temel almıştır. Disiplin ve Ceza ismini verdiği serisinde yer alan eserlerinde kadınların bedenlerine teklifsizce uzanan ellerin, kadınların bedenlerine müdahalelerini konu etmiştir. Çalışmamızda öncelikle saç, saç kesme ile cezalandırmanın tarihsel ve dini kökenleri üzerinde durulmuştur. Seriyi oluşturan altı resim dış ve iç yapıları ile tek tek incelenmiştir. Sonuç olarak ise bu resimler ile topluma hissettirilmek istenen mesajlar üzerinde durulmuştur.


Anahtar Kelimeler


Neş’e Erdok, disiplin ve ceza, kadın, Türk resmi.

Tam Metin:

PDF

Referanslar


Aktansoy, H. (2006). LSD dergi Neş'e Erdok söyleşisi. http://www.lebriz.com/pages/artist.aspx?artistID=395&section=555〈=TR&periodID=&pageNo=0&exhID=0&bhcp=1.

Beevor, A. (2009, 06 Mayıs). An ugly carnival. The Guardian (International edition). https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2009/jun/05/women-victims-d-day-landings-second-world-war.

Berksoy, F. (1998). 20. yüzyıl Batı ve Türk resminde toplumsal gerçekçilik. İstanbul: Bakışlar Matbaacılık.

Ceza. (t.y.). www.tdk.gov.tr. www.tdk.gov.tr/_ndex.php?opt_on=com_gts&arama=gts&gu_d=TDK.GTS.5ce255f472d1f1.28683359. Erişim tarihi: 20.05.2019.

Disiplin. (t.y.). www.tdk.gov.tr. www.tdk.gov.tr/_ndex.php?opt_on=com_gts&kel_me=DİSİPLİN. Erişim tarihi: 20.05.2019.

Elkatip, D. (1993, 21 Nisan). Hüzün her zamanki yerinde. Milliyet, s. 16. http://gazetearsivi.milliyet.com.tr/Arsiv/1993/04/21.

Erten, O. (2017). Zaman kuşu Neş'e Erdok'un yaşamı ve sanatı I (Cilt 1). İstanbul: Bozlu Sanat ve Yayıncılık.

Erten, O. (2017). Zaman kuşu Neş'e Erdok'un yaşamı ve sanatı II (Cilt 2). İstanbul: Bozlu Sanat ve Yayıncılık.

Kandiyoti, D. (2015). Kurtulmuş ama özgürleşmiş mi? Cariyeler, bacılar, yurttaşlar içinde (s.91-91). İstanbul: Metis Yayınları.

Kayalı, D. Ş. (2013). Kadın bedeni ve özgürleşme. İzmir: İlya İzmir Yayınevi.

Molinier, P. & Welzer-Lang, D. (2015). Kadınlık, erkeklik, erkeksilik. Helena Hırata, vd. (Ed.), Eleştirel feminizm sözlüğü (G. Acar-Savran, Çev.) içinde (209-214). Ankara: Dipnot Yayınları.

Öztürk, N. (2008). Antropolojik ve sosyolojik açıdan saçlar ve inançlar. Necmettin Erbakan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 25(25), 7-28. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/184304. Erişim tarihi: 04.04.2019.

Tansuğ, S. (2012). Çağdaş Türk sanatı. İstanbul: Remzi Kitabevi.

Yılmaz, A. (2011). 1950 sonrası Türk resim sanatında sosyal yansımalar bağlamında Neş'e Erdok (Yüksek Lisans Tezi). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp.


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.


Telif Hakkı (c) 2021 Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.