Sa‘di-yi Şîrâzî’nin Yolculuklarının “Gülistân” Eseri Üzerindeki Etkileri / The Effects of Sa‘di-yi Şîrâzî’s Journeys on His Work “Gülistân”

Gamze Gizem Avcıoğlu

Öz


XIII. yüzyılda yaşayan Sa‘di-yi Şîrâzî (öl. 691/1292), adı günümüze kadar ulaşan İran’ın en büyük şairlerindendir. Yaklaşan Moğol istilası nedeniyle eğitim görmek için Bağdat’a giden ve oradan da uzun bir yolculuğa çıkan şair yaşadığı dönemin siyasî-sosyal olaylarını içinde barındıran önemli eserler kaleme almıştır. Bu eserler arasında adından en çok bahsettiren “Bûstân” ve “Gülistân”dır. “Bûstân” 655/1257 yılında mütekârib bahrinde yazılmıştır. 5000 beyitten oluşan didaktik bir manzumedir. Diğer eseri “Gülistân” ise “Bûstân”dan bir yıl sonra 656/1258 yılında yazılmıştır. Nazım ve nesrin iç içe olduğu bu eser, Sa‘dî’nin diğer eserlerinden üslûp ve içerik açısından ayrılarak hemen hemen her şairin rahle-i tedrisinden geçmiştir. “Gülistân” Sa‘dî’nin hayatından anekdotlar sunması ve yaşadığı deneyimleri okuyucuya aktarması açısından önemli bir eserdir. “Gülistân”da anlatılan hikâyelerin çoğu, şairin uzun yolculukları sırasında karşılaştığı kişilerden ve başına gelen olaylardan edindiği tecrübeler üzerinedir. Bu çalışmamızda Şîrâz’ın içinde bulunduğu karmaşa sebebiyle ülkesinden ayrılan Sa‘dî’nin “Gülistân” eserinde dile getirdiği uzun yolculuklar ele alınacak ve bu yolculukların “Gülistân”da nasıl işlendiği üzerinde durulacaktır.


Anahtar Kelimeler


Sa‘di-yi Şîrâzî; Gülistân; yolculuk.

Tam Metin:

PDF

Referanslar


Avcıoğlu, Gamze Gizem (2018). Sa‘di-yi Şîrâzî’nin Hayatı, Eserleri ve Türk Edebiyatındaki Yeri. Doktora Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Beyânî, Şîrîn (1388). “Zindegî ve Rûzigâr-i Sa ‘di”. C.III. Dânişnâme-yi Zebân ve Edeb-i Fârsî. Tahran: 19-20.

Dânişpejûh, Minûçihr (1388). Ustâd-i Suhen Sa‘dî. Tahran: Neşr-i Hemşehrî.

Enverî, Hasan (1384). Şûrîde ve bî-Karâr der Bâre-yi Sa‘dî ve Âsâr-i Û. Tahran: Neşr-i Katre.

İmdâd, Hasan (t.y.). “Seferhâ-yi Sa‘dî”. No.2. Sa‘dî Şinâsî, Şîrâz: 67-73.

Muvahhid, Ziyâ (1392). Sa‘dî, Tahran: İntişârât-i Nîlûfer.

Safâ, Zebîhullâh, (1372). Târîh-i Edebiyyât-i Îrân. C.II. Tahran: İntişârât-i Firdevs.

Şahinoğlu, M. Nazif (t.y.). Sa‘di-yi Şirazî ve İbn Teymiye’de Fert ve Cemiyet İlişkileri. İstanbul: İşaret Yayınları.

Şîrâzî, Sa‘dî (1392). Kulliyyât-i Sa‘dî. der. Muhammed ‘Ali Furûgî, Tahran: İntişârât-i Semîr.

Şîrâzî, Sa‘di (2013). Gülistan. çev. Hicabi Kırlangıç. İstanbul, Kapı Yayınları.

Şîrâzlı Şeyh Sa‘dî (2011). Gül Suyu Gülistân Tercümesi. çev. Niğdeli Hakkı Eroğlu, (haz. Azmi Bilgin-Mustafa Çiçekler). İstanbul: Kurtuba Kitap.

Yazıcı, Tahsin (1966). “Sa‘di”, İslam Ansiklopedisi C.X. İstanbul, M.E.B. Basımevi: 38.

Zerrînkûb, ‘Abdulhuseyin (1343). Bâ Kârvân-i Hulle. Tahran: İntişârât-i Âryâ.

Zerrînkûb, ‘Abdulhuseyin (1386). Hadîs-i Hoş-i Sa‘dî. Tahran: İntişârât-i Suhen.


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.