ERICH KÄSTNER’DE BÜYÜKŞEHİR / THE METROPOLITAN CONCEPT IN ERICH KÄSTNER’S BOOKS

Bülent KIRMIZI

Öz


Büyükşehir teması, Avrupa’da sanayi inkılabının gerçekleşmesinden sonra 19. Yüzyılda edebiyatta hızla yer bulmaya başlar. İnsanlarda büyük şehir algısı iki farklı şekilde ortaya çıkar. Bunlardan birincisi büyük şehrin kirli, yorucu, hızlı ve dönüştürücü olduğu, diğeri de içerisinde sinema, tiyatro, alışveriş, sosyal ilişkiler ve daha bir çok imkanı barındıran bir mekan olduğu yönündedir. Büyük şehir teması en çok da 20. Yüzyıl romanlarında ve şiirlerinde işlenmiştir. Alman edebiyatında en ünlü büyük şehir romanı olarak Alfred Döblin’in “Berlin Alexanderplatz” (1929) gösterilmektedir. Burada dikkat çeken nokta ise I. Dünya Savaşı’ndan sonra ve II. Dünya Savaşı’ndan önce yazılan büyük şehir temalı eserlerin çoğunun, büyük şehir olarak Berlin’i konu almalarıdır. Bunlardan birisi de çalışmaya konu olan Erich Kastner’in eserleridir. Kastner’in en ünlü romanı olan “Fabian” da Berlin’de geçmektedir. Diğer eserlerinden “Emil” romanı ile “Besuch vom Lande” şiiri de yine Berlin şehrinde geçer. 20. yüzyıl edebiyatı konularını çoğu kez büyükşehirden almıştır, çünkü büyükşehir insan üzerinde derin izler bırakır. Sanayii inkılabı ile birlikte köyden kente göçün başlaması ve bunun neticesinde şehirlerde gecekondulaşmanın artması bu tür yerlerde gettolaşmaya neden olur. Sınıflar arası mücadele daha fazla çalışmayı, işe yetişme kaygısını da beraberinde getirir. Bunun yanında çalışma saatlerinin uzunluğu, aile bireylerinin birbirinden uzaklaşması, mutluluğun aile dışında aranması da yabancılaşmayı doğurmuştur. Tüm bu olumsuzluklar büyükşehrin, köyden kente göç eden insana hazırladığı tuzaklar olmuştur.


Anahtar Kelimeler


Alman edebiyatı; roman inceleme; büyükşehir; Yeni Nesnelcilik.

Tam Metin:

PDF

Referanslar


AYTAÇ, Gürsel (1990). Çağdaş Alman Edebiyatı. Ankara: Kültür Bakanlığı Yay.

BECKER, Sabina (1995). Neue Sachlichkeit im Roman. Neue Interpretationen zum Roman der Weimarer Republik. Stuttgart – Weimar: Verlag J. B. Metzler.

BEMMAN, Helga (1983). Humor auf Taille. Erich Kästner – Leben und Werk. Berlin: Verlag der Nation.

FLOTHOW, Matthias - STIEBERT, Klaus (1996). Erich Kästner – Ein Moralist aus Dresden: Zu Leben und Werk. Leipzig: Evangelische Verlagsanstalt GmbH.

GRETZSCHEL, Matthias - BABOVIC, Toma (2007). Auf den Spuren von Erich Kästner. Hamburg: Ellert & Richter Verlag GmbH.

HOFFMANN, Dieter (2001). Arbeitsbuch Deutschsprachige Lyrik. 1916-1945. Vom Dadaismus bis zum Ende des Zweiten Weltkriegs. Tübingen – Basel: A. Francke Verlag.

HOFKO, Monika - SOLLINGER, Klaus (2005). Romanwerkstatt. Das Handwerk des kreativen Schreibens. München: Scripta Literatur – Studio.

JÜRGS, Britta (2000). Leider hab ich’s Fliegen ganz verlernt. Portraits von Künstlerinnen und Schriftstellerinnen der Neuen Sachlichkeit. Grambin – Berlin: AvivA Verlag.

KÄSTNER, Erich (1983). Kästner für Erwachsene – Ausgewählte Schriften Band drei. Zürich: Atrium Verlag.

KÄSTNER, Erich (1990). Die Konferenz der Tiere. Zürich: Atrium Verlag.

KÄSTNER, Erich (2009). Fabian. Die Geschichte eines Moralisten. 25. Aufl. München: Deutscher Taschenbuch Verlag.

KÄSTNER, Erich (2011). Emil und die Detektive. Ein Roman für Kinder. 161. Auflage. Hamburg: Trier.

KORDON, Klaus (1998). Die Zeit ist kaputt. Die Lebensgeschichte des Erich Kästner. 2. Aufl. Weinheim-Basel: Beltz & Gelberg.

KRUG, Hans-Jürgen (1992). Ohne Arbeit. Ein Lesebuch über Arbeitslosigkeit. Frankfurt am Main: Lang (Marburger germanistische Studien; Band 13).

PANKAU, Johannes G. (2010). Einführung in die Literatur der Neuen Sachlichkeit. Hrsg. V. Grimm, Gunter E. U. Klaus – Michael Bogdal. Darmstadt: WBG Wissenschaftliche Buchgesellschaft.

ROHRWASSER, Michael (2007). Kommentar. In: Glaser, Georg K: Werke 1. Schluckebier und andere Arbeiten aus den Jahren 1931-1936. Hrsg. V. Rohrwasser, Michael. Frankfurt am Main: Stroemfeld.

SCHIKORSKY, Isa (1998). Erich Kästner. Hrsg. V. Sulzer-Reichel, Martin. München: Deutscher Taschenbuch Verlag.

SCHWEIKLE, Irmgard - JUTTA, Heinz (2007). Zeitroman. Metzler Lexikon Literatur. Begriffe und Definitionen. 3. Aufl. Stuttgart – Weimar: Verlag J. B. Metzler.

STEPHAN, Inge (2001). Literatur in der Weimarer Republik. In: Beutin, Wolfgang, Klaus Ehlert u.a.: Deutsche Literaturgeschichte. Von den Anfängen bis zur Gegenwart. 6. Aufl. Stuttgart-Weimar: J. B. Metzler Verlag.

ŞAHİN, Veysel (2010). “Peyami Safa’nın ‘Fatih Harbiye’ Adlı Romanında Simgesel Değerler”. Bilig (55): 147-164.

ŞAHİN, Veysel (2011). “Kimliksel Değerlerin Çatıştığı Mekan: Sinekli Bakkal Romanında Yapı ve İzlek”. Turkish Studies – International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic 6 (3): 1549-1580.

ŞAHİN, Veysel (2013). “Halide Edip Adıvar’ın ‘Yeni Turan’ Romanını Yeniden Anlamlandırma”. Erdem Dergisi (64): 103-122.


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.