HALÎLÎ VE TUHFETU’L-UŞŞÂK ADLI MESNEVÎSİ / HALILI AND HIS MASNAVI NAMED TUHFATU’L-USHAQ

Mehmet Enes TEMİZ

Öz


Mesnevîler Doğu edebiyatlarında birçok şair tarafından sıkça kullanılmış ve birçok eser bu edebî tür kullanılarak yazılmıştır. Bu türün en çok okunan eseri olması nedeniyle Hz. Mevlânâ’nın mesnevî türündeki eserinin ismi de Mesnevî olarak şöhret bulmuştur. Bu çalışmada XV. yüzyılda Osmanlı Devleti bünyesinde yaşamış olduğu bilinen Halîlî mahlaslı şairin Tuhfetu'l-Uşşâk adlı Mesnevî’si incelenmeye çalışılmıştır. Tuhfetu’l-Uşşâk, Hz. Mevlânâ’nın Mesnevî’sine nazîre olarak yazılmış Farsça manzum bir eserdir. Nazîre olması, Mesnevî’nin bazı beyitlerinin olduğu gibi, bazılarının da kısmen aktarılmasından anlaşılmaktadır. Türkiye Kütüphanelerinde birçok nüshası bulunan Tuhfetu’l-Uşşâk, seksen iki bölüm ve yedi yüz yetmiş beş beyitten oluşmaktadır. Hz. Mevlânâ’nın Mesnevî’sine benzer şekilde genel olarak dînî ve tasavvufî konuları işleyen Tuhfetu’l-Uşşâk’ın başlıkları arasında Kâmil ve Nâkıs Mürşit, Ehl-i Taklîd, Ehl-i İstidlâl ve Ehl-i Keşf, Tevhîdin Kısımları, Küçük ve Büyük Âlem, Velâyet ve Nübüvvet sayılabilir.


Anahtar Kelimeler


Tuhfetu'l-Uşşâk; Halîlî; mesnevî; Mevlânâ; nazîre.

Tam Metin:

PDF

Referanslar


ALICI, Lütfi (2010). Halîlî-i Mar‘aşî Divançe ve Etvar-ı Seb'a. Kahramanmaraş: Ukde Yay.

ALICI, Lütfi-ALICI, Gülcan (2012). Halîlî-i Mar‘aşî Ravzatü'l-İman Tenkitli Metin-Sözlük-Tıpkıbasım. Kahramanmaraş: Ukde Yay.

DEĞİRMENÇAY, Veyis (2006). Fünûn-i Belâgat ve Sınâât-ı Edebî. Erzurum: Atatürk Üniversitesi Yay.

Halîlî. Tuhfetu'l-Uşşâk. İstanbul Süleymaniye Kütüphanesi. Pertev Paşa Bölümü. Nr. 635.

İPEKTEN, Haluk-İSEN, Mustafa vd. (1998). Tezkirelere Göre Divan Edebiyatı İsimler Sözlüğü. Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yay.

KÂTİP ÇELEBİ (1941). Keşfu’z-zunûn ‘an Esâmi’l-Kutubi ve’l-Funûn. İstanbul: Maârif Matbaası.

Mevlana Celaleddin-i Rumi (2007). Mesnevî. çev. Veled Çelebi İzbudak. İstanbul: Doğan Kitap.

TAVUKÇU, Orhan Kemal (1993). Halîlî, Firkat-nâme, İnceleme-Metin. Yüksek Lisans Tezi. Erzurum: Atatürk Ü.

TEMİZ, Mehmet Enes (2015). Halîlî ve Tuhfetu'l-Uşşak Adlı Mesnevîsi. Yüksek Lisans Tezi. Konya: Selçuk Ü.

YILDIRIM, Nimet (2006). Fars Mitolojisi Sözlüğü. İstanbul: Kabalcı Yay.


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.