ROMA CUMHURİYETİ’NİN ANADOLU POLİTİKASI VE PERGAMON (BERGAMA) KRALLIĞI’NIN ROLÜ / ROMAN REPUBLIC’S ANATOLIA POLICY AND THE ROLE OF THE PERGAMON (BERGAMA) KINGDOM

Mehmet KURT

Öz


Roma’nın Doğu Akdeniz politikasının oluşumunda ve Anadolu’da kurmayı düşündüğü idarî düzende en büyük rolü Pergamon Krallığı üstlenmiştir. Bu krallık, Roma’nın hassas dengeler üzerine kurulmuş doğu siyasetinin en büyük politik aktörü olmuştur. Apameia Barışı’ndan sonra Pergamon’a verdikleri statü sayesinde Romalılar, hiç sorumluluk almaksızın Anadolu’yu kendi çıkarları doğrultusunda uzun süre idare edebilmişlerdir. Pydna Savaşı ise, Roma’nın doğu politikası ve diplomasi anlayışında çok büyük bir değişikliği beraberinde getirmiştir. Roma, söz konusu savaşa kadar Hellenistik devletlere karşı yerli dost devletleri destekleyerek, çıkarları doğrultusunda bir denge kuruyordu. Sözü edilen savaşla son Hellenistik devlet olan Makedonya ortadan kalkınca, doğuda fetih politikası izlemeye başladı. Bu makalenin amacı, Roma’nın Hellenistik Dönem Anadolu politikaları içerisinde Pergamon’un rolüne ve Roma-Pergamon ilişkilerinin Anadolu’nun şekillenmesindeki yerine tarihsel bir bakıştır.


Anahtar Kelimeler


Roma Cumhuriyeti; Pergamon Krallığı; Anadolu; Apameia Barış; Hellenistik Dönem

Tam Metin:

PDF

Referanslar


AKŞİT, Oktay (1983), Manisa Tarihi, Başlangıçtan M.S. 395 Yılına Kadar, İstanbul: İstanbul Edebiyat Fakültesi Yayınları.

ARSLAN, Murat (2000), Antikçağ Anadolu’sunun Savaşçı Kavmi Galatlar, İstanbul: Arkeoloji ve Sanat Yayınları.

ARSLAN, Murat (2003), “M.Ö. 188 Yılından M.Ö. 67 yılına Kadar Lykia, Pamphylia ve Kilikia Tracheia Sahillerindeki Korsanlık Faaliyetleri: Nedenleri ve Sonuçları”, Adalya, VI, s. 91-118.

ATLAN, Sabahat (1970), Roma Tarihinin Ana Hatları, İstanbul: İstanbul Edebiyat Fakültesi Yayınları.

BRANDIS, G. (1896). “Die Römische Provinz Asia”, Paulys Real-Encyclopädie der classischen Altertumswissenschaft, II, pp.1558-1562.

DEMİRCİOĞLU, Halil (1987). Roma Tarihi, Menşelerden Akdeniz Havzasında Hakimiyet Kurulmasına Kadar, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.

DIODOROS (1953), Bibliotheke Historikhe (Library of History of Diotorus Sicily), Çeviren: C. H. Oldfather, London: The Loeb Classical Library.

GIOVANNINI, Adalberto (1982), “La Clause Territoriale de La Paix D’Apamée”, Athenaeum, Nuova Serie Volume Sessantesimo, Fasc. I-II, pp. 224-236.

GÜNALTAY, Şemseddin (1987), Yakın Şark IV, Perslerden Romalılara Kadar, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.

HILD, Friedrich-HELLENKEMPER, Hansgerd (1990), Kilikien und Isaurien, Wien: Tabula Imperii Byzantini, Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften.

JONES, A. H. M. (1971), The Cities of The Eastern Roman Provinces, Oxford: At the Clarendon Press.

KAYA, Mehmet Ali (1996), “III. Makedonya Savaşına Kadar Roma’nın Anadolu Politikası”, Tarih İncelemeleri Dergisi, XI, s. 211-236.

KAYA, Mehmet Ali (2005a), “Anadolu’da Roma Eyaletleri: Sınırlar ve Roma Yönetimi”, Tarih Araştırmaları Dergisi, Cilt 24, Sayı 38, s. 11-30.

KAYA, Mehmet Ali (2005b), Anadolu’daki Galatlar ve Galatya Tarihi, İzmir: İlya Yayınevi.

LEQUENNE, Fernand (1991), Galat’lar, Çeviren: Suzan Albek, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.

LIVIUS (1961). Ab Urbe Condita, Ed. E. T. Page, London: The Loeb Classical Library.

MAGIE, David (1950), Roman Rule in Asia Minor I-II, Princeton University Press, New Jersey.

MAGIE, David (2001), Anadolu’da Romalılar I: Attalos’un Vasiyeti, Çeviri: Nezih Başgelen-Ömer Çapar, İstanbul: Arkeoloji ve Sanat Yayınları.

MALAY, Hasan (1987), “Batı Anadolu’da Aristonikos Ayaklanması”, Tarih İncelemeleri Dergisi, III, s. 13-48.

MANSEL, Arif Müfit (1988), Ege ve Yunan Tarihi, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.

MEMİŞ, Ekrem (1993), Eskiçağ Tarihinde Doğu-Batı Mücadelesi, Konya: Selçuk Üniversitesi Eğitim Fakültesi Yayınları.

MITFORD, Terence Bruce-ANDREWS, St. (1980), “Roman Rough Cilicia”, Aufstieg und Niedergang der Römischen Welt, II, 7.2, pp. 1230-1261.

ÖZSAİT, Mehmet (1982), “Anadolu’da Hellenistik Dönem ve Roma Egemenliği”, İstanbul: Anadolu Uygarlıkları Ansiklopedisi, 2, s. 280-361.

ÖZSAİT, Mehmet (1985), Hellenistik ve Roma Devrinde Pisidya Tarihi, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları.

PIGANIOL, André (1939). Historie De Rome, Paris.

PIGANIOL, André (1944), La Coquête Romaine, Paris.

POLYBIOS (1954), Historian Prote (The Histories of Polybius), Çeviren: W.R. Paton, London: The Loeb Classical Library.

RADT, Wolfgang (2002), Pergamon, Antik Bir Kentin Tarihi ve Yapıları, (Çeviren: Suzan Tammer), İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.

REINACH, Theodor (1895), Mithridates Eupator König von Pontos, Leipzig.

SEVİN, Veli (2001), Anadolu’nun Tarihi Coğrafyası, I, Ankara: Türk Tarik Kurumu Yayınları.

STRABON, (2000). Antik Anadolu Coğrafyası/Geographika (XII-XIII-XIV), Çeviren: Adnan Pekman, İstanbul: Arkeoloji ve Sanat Yayınları.

TEKİN, Oğuz (2007), Eski Anadolu ve Trakya, Ege Göçlerinden Roma İmparatorluğu’nun İkiye Ayrılmasına Kadar (M.Ö. 12.-M.S. 4. Yüzyıllar Arası, İstanbul: İletişim Anadolu Uygarlıkları Ansiklopedisi.

ÜRETEN, Hüseyin (2005), “Roma Dönemi’ne Kadar Tralleis Tarihi ve Attaloslar ile İlişkileri”, Tarih Araştırmaları Dergisi, Cilt 24, Sayı 38, s. 196-212.


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.