Ulusaşırı Göç ve Toplumsal Uyumda Din Eğitiminin Rolü: Erzincan Üzümlü’deki Ahıska Türkleri Örneği / Transnational Migration and The Role of Religious Education in Social Adaptation: Example of Ahiska Turks in Erzincan Üzümlü

Ahmet Koyuncu, Rukiye Şimşek

Öz


Adları genellikle sürgünlerle anılan Ahıska Türklerinin makus talihi 1829 Edirne Antlaşması ile Ahıska’nın Rus Çarlığına verilmesiyle başlamıştır. Stalin döneminden itibaren birçok kez sürgüne gönderilmişler, gerek vatanlarında gerekse sürgün bölgelerinde baskı ve zulme maruz bırakılmışlardır. Son olarak 2015 yılında Ukrayna’daki iç karışıklık ve çatışmaların ardından 7668 sayılı bakanlar kurulu kararı Türkiye’ye getirilen Ahıskalılar Erzincan Üzümlü ilçesine yerleştirilmişlerdir. Türk soylu ve Müslüman olsalar da her göç hadisinde olduğu gibi Ahıskalıların Üzümlü’ye uyum sürecinde de zorluklar ve sorunlar baş göstermiştir. Bu süreçte din, toplumsal kabulü kolaylaştırmada ve uyum sürecini hızlandırmada bir katalizör görevi üstlenmiştir. Bu çalışmada da dinin ve daha özelde din eğitiminin toplumsal uyum sürecindeki rolü Üzümlü’deki Ahıskalılar örneği üzerinden ele alınmıştır. Çalışma da Castles’ın kültürel ve sosyal uyum göstergelerinden yola çıkarak nitel yöntem, yarı yapılandırılmış mülakat ve katılımlı gözlem teknikleri kullanılarak elde edilen veriler söylem analizi yöntemi ile incelenmiştir. Araştırma sonuçları göstermektedir ki; din birliği ve özellikle de din eğitimi alınan ortam iki farklı toplumun kültürel uyum sürecinde önemli bir rol oynamaktadır. Ahıskalıların genelde Türk toplumuna özelde ise Üzümlü’ye olan aidiyetlerini din üzerinden kuruyor olmaları toplumsal uyum ve bütünleşmede dinin ve din eğitiminin önemini ortaya koymuştur. Benzer şekilde, yerli halkın Ahıskalılar ile ilgili yaşam tarzı farklılığı, devlet desteğiyle Ahıskalıların konutlara yerleştirilmeleri, İş-kur üzerinden işe başlatılmaları, kolay sunulan olanaklara kavuşmaları, fırsat eşitsizliğine sebep olmaları gibi olumsuz düşünceleri ve bu sebeple artan sosyal mesafe, din eğitimi sayesinde olumlu yönde değişim göstermiştir. Son olarak din eğitiminin toplumsal uyumdaki rolünün daha önce herhangi bir çalışmada ele alınmamış olması çalışmanın özgün değerini de ortaya koymaktadır.


Anahtar Kelimeler


Ahıska Türkleri, Erzincan-Üzümlü, göç, toplumsal uyum, din eğitimi.

Tam Metin:

PDF

Referanslar


Barker, C., & Galasinski, D. (2001). Cultural studies and discourse analysis: A dialogue on lnaguage and identity. London, UK: Sage.

Castles, S., Korac, M. Vasta, E. & Vertovec, S. (2002). Integration: Mapping the field. Centre for Migration and Policy Research and Refugee Studies Centre, Oxford: University of Oxford.

Çelik, H. ve Ekşi H. (2008). Söylem analizi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 27(27), 99-117.

Devlet Planlama Teşkilatı. (1990). Bulgaristan’dan Türk göçleri, DPT Sosyal Planlama Başkanlığı Hizmete Özel Rapor. Ankara: Yazar.

Fidan, K. (2016). Kosova’daki Türklerin uyum meseleleri (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

Jackson, P., (1983), Principles and problems of participant observation, Geografiska Annular, Series B, Human Geography, 65(1), 39- 46.

Karasar, N. (2005). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.

Kaştan, Y. (2015). Türkiye’de göç yaşamış çocukların eğitim sürecinde karşılaşılan problemler, Uluslararası Sosyal ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(4), 216-229.

Korkmaz, A., (2013). Göç ve din, Mehmet Bayyiğit (Ed.), Din Sosyolojisi içinde (s.337-387), Konya: Palet Yayınları.

Koyuncu, A. (2015). Kentleşme ve göç. İstanbul: Hikmetevi Yayınları

Koyuncu, A. (2016). Ensar muhacir kardeşliğinden yerli sığınmacı dikotomisine toplumsal barış ve Suriyeliler gerçeği, II. Uluslararası Dini Araştırmalar ve Küresel Barış Sempozyumu Bildirileri içinde (s. 515-538), 19-22 Mayıs 2016, Saraybosna: Bosna Hersek.

Koyuncu, A. (2018a). Türkiye toplumunda Suriyeli sığınmacıların toplumsal kabulü ve dışlanması, Bilhan Kartal ve Ural Manço (Ed.), Beklenmeyen Misafirler: Suriyeli Sığınmacılar Penceresinden Türkiye Toplumunun Geleceği içinde (s. 271-294), London: Transnational Press London.

Koyuncu, A. (2018b). Misafirlikten vatandaşlığa Türkiye’de geçici koruma altındaki Suriyeliler. Middle East Journal Of Refugee Studies/MEJRS, 3(2), 171-195.

Massey D.S., Rothwell J., ve Domina T. (2009). The changing bases of segregation in the United States. The Annals of the American Academy of Political and Social Science, 626, 74-90.

Merton, R., K. (1968). Social theory and social structure. New York: The Free Press.

Okumuş, E. (2006). Toplumsal değişme ve din. İstanbul: İnsan Yayınları

Schiefer, D. ve van der Noll, J., (2017). The Essentials of social cohesion: a literature review. Social Indicator Research, 132, 579-603.

Sezen, Y. (1990). Sosyolojide ve din sosyolojisinde temel bilgiler ve tartışmalar. İstanbul: İFAV

Şimşek, R. (2020). Toplumsal uyum ve din: Erzincan Üzümlü’de yaşayan Ahıskalılar örneği, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Necmettin Erbakan Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.

Tonkiss, K. (2006). Analysis text and speech: content and discourse analysis. C. Seale, (2nd ed.). In. Researching Society and Culture. (367-383). Lodan:Sage

Üren, M., (2016). Kimlik, çıkar ve jeopolitik ekseninde Ahıska Türkleri sorunu. İstanbul: Nobel Bilimsel Eserler.

Van Dijk, T. (2003). Critical discourse analysis. D.Schiffrin., D. Tannen, & E., H. Hamilton (Ed.), In The Handbook of Discourse Analysis. (352-372). Oxford: Blakwell Publishing.


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.