مقایسه زیبایی شناسی در غزل های سعدی و حافظ با تکیه بر گل و بلبل / Gül ve Bülbüle Dayanarak Sa‘dî ve Hâfız’ın Gazellerindeki Estetiğin Karşılaştırılması

Gamze Gizem Avcıoğlu

Öz


سعدی شیرازی نه تنها با «بوستان» و«گلستان» بلکه با غزلیات یکی از بزرگترین شاعران است که در قرن سیزدهم زندگی کرده است. حافظ شیرازی هم با اشعارغنایی در ادبیات فارسی جایگاه مهمی دارد که در قرن چهاردهم زندگی کرده و نامش تاکنون جاودانه مانده است. هر دو شاعر بر ادبیات ترکی، فارسی و غربی تأثیرژرفی گذاشته اند.اگر چه سعدی و حافظ از لحاظ موضوعی که دراشعارشان بحث کردند شبیه یکدیگر هستند ولی سعدی به مفهوم سفت، حافظ به مفهوم انتزاعی توجه بیشتری کرده است. شعریت حافظ بیشتر در معنی است و شعریت سعدی بیشتر در لفظ. موضوعات در غزلیات سعدی با سبک ساده ولی در غزلیات حافظ با آزایه های بیشتر پرداخت شده است.بنابرین غزلیات این دو شاعر را از لحاظ زیبایی شناسی بررسی کردیم بنابرین ممکن است که تفاوت ها و شباهت ها را با هم ببینیم.در این مقاله، اول در مورد "زیبایی شناسی" و " زیبایی شناسی در شعر" اطلاع داده شده است و بعد درباره سبک سعدی و حافظ ، تفاوت ها و شباهت های مضمون های گل و بلبل در غزلیات ایشان بحث شده است. این تفاوت ها در غزلیات شاعر ها در نحوه کارآنها دیده می شود. گل و بلبل از لحاظ زیبایی شناسی در زیر چندین عنوان کار شده است بدین ترتیب نشان دادن کاربردی های مختلف گل وبلبل در غزلیات سعدی و حافظ تلاش شده است.


Anahtar Kelimeler


سعدی، حافظ، زیبایی شناسی، گل و بلبل

Tam Metin:

PDF

Referanslar


Baumgarten, Alexander G. (1954). Reflections on poetry. Berkeley: University of California Press.

Berâtî , M. (1394). Vakt-i Hâfez. Pejûhişhâ-yi Edeb-i ‘İrfânî, 1, 99-128.

Bowie, A. (2013). Aesthetics and subjectivity: from Kant to Nietzsche. Uk: Manchester University Press.

Bozkurt, N. (1995). Sanat ve estetik kuramları. İstanbul: Sarmal Yayınevi.

Deştî, ‘A. (1381). Der kalemrov-i Sa‘dî. Tahran: İntişârât-i Emîr Kebîr.

Hamîdiyân, S. (1393). Sa‘dî der gazel. Tahran: İntişârât-i Nilûfer.

Hasanlî, K. (1391). Çeşme-yi horşîd. Şîrâz: İntişârât-i Novîd Şîrâz.

Hasanlî, K. (2017). Şirazlı Sa‘dî hayatını ve sözünü yeniden anlamak. (E. Çakar&E. Namoğlu, Çev.). İstanbul: Demavend Yayınları.

İsfendiyârî, S. (1392). Tatbîk-i zîbâyî şînâsî der felsefe-yi Eflâtûn ve Dekârt. Mecelle-yi Felsefe, 41(1), 67-84.

Kanar, M. (1999). Çağdaş İran edebiyatının doğuşu ve gelişmesi. İstanbul: İletişim Yayınları.

Kavuran, T. & Dede B. (2013). Platon ve Aristoteles’in sanat etiği, Estetik Kavramı ve Yansımaları. Sanat Dergisi, 23, 47-64.

Khaleghi, Muhammed Rezâ B. & Aghdaii T. (1386). Şerh-i gazelhâ-yi Sa‘dî. Tahran: İntişarat-i Zuvvar.

Kurnaz, C. (1992). Bülbül. İslâm ansiklopedisi (C.6, s. 485-486). İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay.

Kurnaz, C. (1996). Gül. İslâm ansiklopedisi (C. 14, s. 219-222). İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay.

Mansûrî, Seyyîd E. (1383). Temâşâ-yi sehrâ -te’emmulî der zîbâyî şînâsî menzere der şi’r-i Hâfez. Mecelle-yi Bag-i Nezer, 1, 71-84.

Massé, H. (1364). Tahkîk der bâre-yi Sa‘dî. (Muhammed Hasan M. Erdebîlî & Gulâm H. Yûsufî, Çev.). Tahran: İntişârât-i Tûs.

Moran, B. (2014). Edebiyat kuramları ve eleştiri. İstanbul: İletişim Yayınları.

Muvahhid, Z. (1388). Sa‘dî. Dânişnâme-yi Zebân ve Edeb-i Fârsî (C.3 s. 659-662). Tahran.

Rebî‘iyyân, Muhammed R. & ‘Abbâspûr H. (1376). Sebk şinâsî-i şi‘r. Ferhengnâme-yi edebî-i fârsî (C. 2, s. 791-800). Tahran: Sâzmân-i Çâp ve İntişârât.

Sadîgiyân, Mehin D. (1366). Ferheng-i vâjenemâ-yi Hâfız. C. 1-2, Tahran: İntişârât-i Emîr Kebîr.

Sadîgiyân, Mehin D. (1378). Ferheng-i vâjenemâ-yi gazeliyyât-i Sa‘dî. C.1-3, Tahran: Pejûhişgâh-i ‘Ulûm-i İnsânî ve Mutâlaat-i Ferhengî.

Sehbâ, F. (1384). Mebânî-i zîbâyî şînâsî-i şi’r. ‘Ulûm-i İctimâî ve İnsânî Dânişgâh-i Şîrâz, 22(3), 90-109.

Selâmî, M. (1388). Gol-i sorh der nigâh-i Sa‘dî. Mecelle-yi Edebiyyât-i Fârsî, 24, 200-219.

Semiՙî, A. (1364). Sa‘dî der gazel. Mecelle-yi Neşr-i Dânîş, 53, 2-13.

Seyyadkûh, E. (1386). Mukaddemeî ber nakd-i zîbâyî şinâsî-i Sa‘dî. Tahran: Neşr-i Rûzigâr.

Şemîsâ, S. (1393). Kulliyyât-i sebk şinâsî. Tahran: Neşr-i Mîtrâ.

Şîrâzî, H. (1393). Dîvân-i Hâfez. Tahran: İntişârât-i Bedîhe.

Şîrâzî, S. (1392). Kulliyyât-i Sa‘dî. (Muhammed ‘A. Furûgî, Der.). Tahran: İntişârât-i Semîr.

Temîmdârî A., Şukûhîniyâ M. & Bâkrî Ş. (1394). Berresî-i zîbâyî şinâsî-i gazelî ez Sa‘dî. Mecelle-yi Mutâla’ât-i İntikâdî-i Edebiyyât, 6, 1-24.

Yazıcı, T. (1997). Hâfız-ı Şîrâzî. İslâm ansiklopedisi (C.15, s.103-106). İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay.

Zahîrînâv, B. (1394). Mebâni’-i cemâl şinâsî ez dîdgâh-i Sa‘dî. Mecelle-i Şi’r Pejûhî Dânişgâh-i Şîrâz, 135-156.


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.