MEHMED RÂ’İF’İN HÂTIRA-İ ESLÂF İSİMLİ ESERİNDE BULUNAN FARSÇA BEYİTLER / PERSIAN COUPLETS IN MEHMED RAIF’S WORK WHICH NAMED HÂTIRA-I ESLÂF

İbrahim KUNT

Öz


Mehmed Râ’if, 1863 yılında İstanbul’da dünyaya geldi. İlköğrenimini İstanbul’da, liseyi Şam’da, Mekteb-i Harbiye’yi de İstanbul’da tamamladı. Ömrü boyunca askerî okullarda öğretmenlik yapan Mehmed Râ’if, edebî ve tarihî birçok kitap yayımladı. Yayımladığı ilk kitap olan Nükât-ı Edebiyye içerisinde Türkçe, Farsça ve Arapça birçok edebî nükte bulunmaktadır.

Hâtıra-i Eslâf onun aynı tarzda yayımladığı ikinci edebî eseridir. Yazar eserin girişinde, Arapça ve Farsçanın kolayca anlaşılmayan edebî nüktelerini açıklamayı hedeflediğini söylemektedir. Eserde elli civarında Arapça ve Farsça edebî nükte ile birçok Türkçe beyit ve mısra bulunmaktadır. Eser; tarih düşürme beyitleri, muammalar, bilmeceler, görsel şiirler, İslam tarihinden meşhur kişilerle ilgili mizahî ve ibret verici hikâyelerden oluşmaktadır.

Bu çalışmada, Mehmed Râ’if’in Hâtıra-i Eslâf isimli eserinde bulunan Farsça manzumeler ele alındı; bazı beyitlerde Türkçe yapılan açıklamalar günümüz alfabesine aktarıldı. Ayrıca yazarı belirtilmeyen bazı manzumelerin kime ait olduğu tespit edildi. Yapılan araştırmalara göre, bu zamana kadar üzerinde bir araştırma ve inceleme yapılmamış olan bu eser, ilk kez bilim dünyasına tanıtılmaya çalışıldı. 


Anahtar Kelimeler


Mehmed Râ’if; Hâtıra-i Eslâf; edebî nükteler; ebced; görsel şiir

Tam Metin:

PDF

Referanslar


Bursalı Mehmed Tâhir, Osmanlı Müellifleri, Haz. Cemal Kurnaz, I-III., Bizim Büro Basımevi, Ankara 2000

EYİCE, Semavi, “Mehmed Râ’if Bey”, Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi, I-VIII, İstanbul 1993-1995

EYİCE, Semavi, “Mehmed Râ’if”, TDVİA, XXVIII, Ankara 2003

Hâfız-ı Şîrâzî, Dîvân-ı Mevlânâ Şemseddîn Muhammed Hâfız-ı Şîrâzî, be-ihtimâm-i Dr. Yahyâ Karîb, trsz.

Molla Câmî, Baharistan, Çev.: M. Nuri Gencosman, MEB. Yay., İstanbul 1989

KIRBIYIK, Mehmet “Nâbî’nin Bazı Şiirlerinde Anlamca Birbirleriyle İlgili Ebced Hesabında Eşitlik Gösteren Kelimelerin Kullanılması Üzerine” Journal of Turkish Studies, V. 31/2, 81-90, 2007.

Mehmed Râ’if, Mir’ât-ı İstanbul, Haz. Günay Kut, Hatice Aynur, Çelik Gülersoy Vakfı Yay., İstanbul 1996

ULUDAĞ, Süleyman, Tasavvuf Terimleri Sözlüğü, Kabalcı Yay., İstanbul 2001


Refback'ler

  • Şu halde refbacks yoktur.